Strona główna
Warto wiedzieć
Słowniczek Pojęć

Słowniczek Pojęć

Dług, Zobowiązanie:
Pieniężne lub rzeczowe świadczenie dłużnika na rzecz wierzyciela. W znaczeniu ekonomicznym zobowiązanie powstaje wówczas, gdy zachodzi różnica w czasie pomiędzy momentem zaistnienia obowiązku zapłaty a momentem jego zrealizowania.

Dłużnik:
Osoba prawna lub fizyczna obowiązana do uregulowania wobec innej osoby fizycznej lub prawnej (wierzyciela) zobowiązania (długu) pieniężnego lub rzeczowego, wynikającego z istniejącego między nimi stosunku prawnego.

Komornik:
Pracownik państwowy powołany do pełnienia czynności egzekucyjnych i innych wskazanych w ustawach.

Egzekucja Sądowa:
Postepowanie prowadzone w sprawach cywilnych w celu zaspokojenia wymagalnego roszczenia wierzyciela. Egzekucję sądową wszczyna się na wniosek wierzyciela, a w pewnych sytuacjach z urzędu. Podstawą wszczęcia egzekucji jest tytuł egzekucyjny, czyli dokument stwierdzający istnienie i zakres roszczenia np.(orzeczenie sądowe) zaopatrzony w tzw. klauzulę wykonalności, która oznacza,  że tytuł uprawnia do egzekucji, np. roszczeń pieniężnych w drodze zajęcia i sprzedaży nieruchomości (budynki, lokale mieszkalne, ziemia). Organami postępowania egzekucyjnego są sąd i komornik.

Cesja:
Przelew wierzytelności, umowa, przez którą wierzyciel przenosi swoją wierzytelność na inną osobę. Cesja powinna być dokonana na piśmie, jednak wymogu tego nie stosuje się do cesji wierzytelności z dokumentu na okaziciela. Przedmiotem cesji może być każda wierzytelność, o ile nie sprzeciwia się właściwości zobowiązania bądź przepisom ustawy. Nabywca wstępuje w prawa wierzyciela z chwilą zawarcia umowy. Zgoda dłużnika nie jest wymagana do ważności dokonania cesji, jednak powinien on być o przelewie zawiadomiony, aby wiedział, komu ma świadczyć. Dłużnik bowiem może zwolnić się od zobowiązania, wykonując świadczenia wobec dawnego wierzyciela, do momentu kiedy nie dowie się o cesji lub nie otrzyma pisemnego zawiadomienia o przelewie od dawnego lub nowego wierzyciela.

Hipoteka:
Forma zabezpieczenia wierzytelności, polegająca na ustanowieniu rzeczowego prawa na nieruchomości dłużnika, na rzecz wierzyciela w postaci aktu notarialnego wpisanego do księgi wieczystej. W przypadku nie wywiązania się dłużnika ze zobowiązania wobec wierzyciela, ten ostatni ma prawo do przejęcia nieruchomości (lub jej części) na własność (wyłącznie na drodze egzekucji sądowej). Wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki.

Kompensata - Potrącenie:
W skutek potrącenia (kompensacji) obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Ten sposób wygaśnięcia zobowiązania może mieć zastosowanie, gdy obie strony są jednocześnie wobec siebie dłużnikiem i wierzycielem z różnych tytułów. Przedmiotem obu wierzytelności mogą być tylko pieniądze lub rzeczy tej samej jakości, oznaczone co do gatunku (art. 498 Kodeksu Cywilnego). Koniecznym elementem jest wymagalność i w zasadzie zaskarżalność obu wierzytelności. Potrącenie może być umowne lub ustawowe. Według Kodeksu Cywilnego potrącenia dokonują się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Nie wszystkie jednak wierzytelności mogą być umorzone przez potrącenie. Ustawodawca określa, które z nich podlegają potrąceniu.

Likwidacja:
Zakończenie działalności gospodarczej przez podmiot gospodarczy w wyniku nie spełniania przez niego pewnych określonych uwarunkowań funkcjonowania. W odniesieniu do przedsiębiorstw, likwidacja oznacza proces zakończenia działalności z przyczyn ekonomicznych - przede wszystkim w wyniku niskiej efektywności gospodarowania, lub z innych przyczyn, np. dla celów prywatyzacji, z uwagi na wymogi ochrony środowiska itp. Proces likwidacji organizuje i przeprowadza likwidator powoływany przez właściciela przedsiębiorstwa (w odniesieniu do przedsiębiorstw państwowych - organ założycielski), który na okres likwidacji przejmuje obowiązki i uprawnienia wszystkich organów przedsiębiorstwa.

Przedawnienie - możliwość uchylenia się od zaspokojenia roszczenia po upływie określonego prawem terminu; instytucja prawa cywilnego, jedna z postaci dawności, służąca stabilizacji obrotu prawnego poprzez ograniczenie lub wyłączenie możliwości dochodzenia roszczeń na drodze sądowej po upływie określonego czasu. Poddanie roszczeń reżimowi przedawnienia stanowi rozwiązanie konfliktu pomiędzy interesami bezczynnego wierzyciela, który nie ma obowiązku niezwłocznego dochodzenia roszczenia, a interesem dłużnika, dla którego obowiązek zadośćuczynienia roszczeniu staje się zbyt uciążliwy po pewnym czasie, albo który nawet wykonał swoje zobowiązanie, lecz na skutek upływu czasu nie potrafi tego udowodnić. Służy też interesom obrotu gospodarczego pozbawiając skutecznej ochrony wierzyciela, który wskutek upływu czasu nie potrafi już udowodnić swojej wierzytelności. Przedawnienie roszczeń realizuje jedną z głównych zasad prawa cywilnego, iż ochrony sądowej należy udzielać tylko tym uprawnieniom majątkowym, które są lub mogą być efektywnie wykonywane.


Nakaz Zapłaty:
Rodzaj szczególnego postępowania w formie uproszczonej, za pomocą którego wierzyciel żąda od domniemanego dłużnika zapłacenia żądanej kwoty. Ten typ postępowania może być zastosowany tylko wtedy, gdy wierzytelność jest stwierdzona dowodem dokumentu. Od nakazu zapłaty, dłużnikowi przysługuje wniesienie sprzeciwu. Sprzeciw dłużnika otwiera  postępowanie kontradyktoryjne, podczas którego strony są wysłuchiwane.

Należność:
Uprawnienie osoby fizycznej lub prawnej do otrzymania w określonym terminie określonego świadczenia rzeczowego lub pieniężnego od innej osoby fizycznej lub prawnej. W rachunkowości podmiotów gospodarczych, należności są kategorią wyłącznie pieniężną i oznaczają wszelkie przewidywane przychody środków pieniężnych, stanowią aktywa podmiotu gospodarczego.
Powstanie należności jest efektem prowadzonej działalności gospodarczej i poprzedza przypływ środków pieniężnych do podmiotu gospodarczego. Można je podzielić według różnych kryteriów, wśród których do najważniejszych należą:

     
  • obszar  rozliczeń - należności krajowe i zagraniczne;

  • termin płatności -   należności krótkoterminowe i długoterminowe;

  • stopień wymagalności -  należności prawidłowe (terminowe) i przeterminowane  (przedawnione);

  • tytuł powstania - należności z  tytułu dostaw, robót i usług, wypłaconych zaliczek, kar  umownych, karnych odsetek itd.;

  • osoba dłużnika - należności od  odbiorców produktów i usług, od pracowników, budżetowe itd.;

  • stopień realności - pewne,  wątpliwe, sporne, nieściągalne;

Przeciętny okres regulowania należności - tj. czas od momentu ich powstania do momentu wpływu środków pieniężnych z tytułu danej należności - nazywa się cyklem należności i jest wykorzystywany w analizie sytuacji finansowej podmiotów gospodarczych.

Odsetki:
Artykuł 359 Kodeksu Cywilnego stanowi, że odsetki są świadczeniem ubocznym i należą się tylko wtedy, gdy wynika to z czynności prawnych lub z ustawy, z orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe. Wysokość odsetek ustawowych określa rozporządzenie Ministra Finansów. Jest to zwykle wynagrodzenie  za korzystanie z cudzych pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku. Jest ono obliczane według określonej stopy procentowej, tzn. w stosunku do wysokości kapitału i w stosunku do czasu korzystania z niego. Odsetki są płatne periodycznie. Mają one charakter świadczenia ubocznego w stosunku do świadczenia głównego, będącego właściwym przedmiotem zobowiązania.

Postępowanie Likwidacyjne:
Postępowanie, które poprzedza wydanie decyzji o likwidacji przedsiębiorstwa państwowego. W Polsce może być wszczęte na wniosek rady pracowniczej lub organu założycielskiego, który postanawia o wszczęciu postepowania naprawczego, powołując równocześnie zespół przygotowawczy. Zadaniem tego zespołu jest przedstawienie opinii w sprawie likwidacji przedsiębiorstwa. Postanowienie organu założycielskiego oraz opinia zespołu przygotowawczego są przedstawiane związkom zawodowym i radzie pracowniczej w celu poznania ich stanowiska. Na podstawie zebranych opinii i stanowisk organ założycielski wydaje zarządzenie o likwidacji, które rozpoczyna okres postępowania likwidacyjnego. Postępowanie to kończy się rozdysponowaniem całości mienia przedsiębiorstwa  oraz wyrejestrowanie go z rejestru przedsiębiorstw państwowych. W okresie postepowania likwidacyjnego, przedsiębiorstwo działa z reguły pod dotychczasową nazwą, uzupełnioną wyrazami "W Likwidacji". Postepowanie likwidacyjne prowadzi wyznaczony przez organ założycielski likwidator, wykonujący prawa i obowiązki dotychczasowego dyrektora przedsiębiorstwa. Likwidator ma obowiązek przeprowadzić faktyczną likwidację przedsiębiorstwa, obejmującą: sprzedaż lub inne rozdysponowanie mienia przedsiębiorstwa, spłacenie wierzycieli, rozwiązanie stosunku pracy z pracownikami przedsiębiorstwa.

Postępowanie Układowe:
Postepowanie, które przeprowadza się w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo na skutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności zaprzestało lub przewiduje, że w najbliższym czasie zaprzestanie płacenia długów. Postępowanie układowe prowadzone jest w celu zawarcia układu z wierzycielami przedsiębiorstwa, przez które rozumie się wzajemne porozumienie się przedsiębiorstwa i jego wierzycieli, prowadzące do polubownego zaspokojenia wierzytelności, osiągniętego w rezultacie wzajemnych ustępstw i kompromisu. Propozycje układowe mogą obejmować m.in.: odroczenie spłaty długów, rozłożenie spłaty długów na raty, zmniejszenie sumy długów, wskazanie zabezpieczenia wykonania zobowiązań dłużnika, zamianę wierzytelności na udziały w przedsiębiorstwie. Postępowanie układowe jest przeprowadzane przez sąd i może być wszczęte przed ogłoszeniem upadłości przedsiębiorstwa lub w toku postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości. Układ przyjęty przez zgromadzenie wierzycieli powinien być zatwierdzony przez sąd. Sąd wydaje również postanowienie o ukończeniu postępowania układowego po stwierdzeniu, że wszystkie zobowiązania wynikające z układu zostały wykonane. Postępowanie układowe może zapobiegać powstawaniu upadłości przedsiębiorstwa.

Postępowanie Upadłościowe:
Postepo/spanPowstanie należności jest efektem prowadzonej działalności gospodarczej i poprzedza przypływ środków pieniężnych do podmiotu gospodarczego. Można je podzielić według różnych kryteriów, wśród których do najważniejszych należą:wanie, które toczy się po ogłoszeniu upadłości przedsiębiorstwa. Toczy się ono w sądzie, który ogłosił upadłość, i ma na celu równomierne zaspokojenie wszystkich wierzycieli upadającej spółki. Czynności postępowania upadłościowego pełni sędzia-komisarz, który kieruje tokiem postępowania oraz nadzoruje czynności wyznaczonego przez sąd syndyka masy upadłościowej obejmującego majątek upadłego przedsiębiorstwa, zarządzającego tym majątkiem i przeprowadzającego likwidację upadłego przedsiębiorstwa. Po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu masy upadłościowej i wierzytelności uprzywilejowanych, sąd wydaje postanowienie o ukończeniu postępowania upadłościowego. Sąd może umorzyć postępowanie upadłościowe wtedy, gdy majątek masy upadłościowej nie wystarcza nawet na pokrycie kosztów tego postępowania.

Przelew Wierzytelności:
Umowa, na mocy której wierzyciel-cedent przenosi na nabywcę-cesjonariusza wierzytelność przysługującą mu wobec dłużnika. W wyniku przelewu wierzytelności przechodzi więc na nabywcę ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który tym samym przestaje być związany z dłużnikiem (art. 509 Kodeksu Cywilnego). Zgoda dłużnika na zawarcie umowy przelewu jest potrzebna tylko wtedy, gdy w umowie łączącej wierzyciela z dłużnikem  wyłączono możliwość przeniesienia wierzytelności na osobę trzecią. Ustawodawca nałożył jednak na zbywcę obowiązek zawiadomienia dłużnika o zbyciu wierzytelności. Brak zawiadomienia powoduje, że jeżeli dłużnik działał w dobrej wierze, to zapłata długu dawnemu wierzycielowi będzie skuteczna wobec nowego i spowoduje wygaśnięcie zobowiązania. Do formy umowy przelewu wierzytelności mają zastosowanie przepisy ogólne, dotyczące formy czynności prawnych. Zbywca wierzytelności ponosi względem nabywcy odpowiedzialność za to, że wierzytelność istnieje, i że ma ona rozmiary wskazane w umowie. Zbywca natomiast nie odpowiada wobec nabywcy za wypłacalność dłużnika w chwili przelewu.

Syndyk Masy Upadłościowej:
Osoba fizyczna bądź prawna, wyznaczona przez sąd do zarządzania majątkiem osoby bądź instytucji postawionej w stan upadłości. Zadaniem syndyka jest przeprowadzenie postępowania zmierzającego do zaspokojenia roszczeń wierzycieli (przeprowadzenie postępowania upadłościowego). Upadły dłużnik jest zobowiązany wskazać i wydać cały swój majątek syndykowi, który przeprowadza likwidację aktywów i ustala listę wierzycieli oraz przygotowuje podział pomiędzy nich sumy uzyskanej z likwidacji.

Weksel:
Papier wartościowy, w którym wystawca (bądź wskazana przez niego osoba) zobowiązuje się do bezwarunkowego wpłacenia sumy pieniężnej (sumy wekslowej) w oznaczonym terminie na rzecz (osoby, na rzecz lub zlecenia, której ma zostać zrealizowana płatność).
W zależności od osoby dłużnika, wyróżnia się różne rodzaje weksli:

     
  • weksel własny  (sola) - w którym do zapłaty zobowiązany jest wystawca weksla;

  • weksel trasowany - w którym  wystawca zleca wskazanej w wekslu osobie (trasatowi), zapłacenie  określonej kwoty na rzecz osoby trzeciej (remitenta).


Wierzyciel:
Osoba fizyczna lub prawna, uprawniona na podstawie powstałego zobowiązania do otrzymania świadczenia pieniężnego  lub rzeczowego od dłużnika. Uprawnienie wierzyciela nosi nazwę wierzytelności, a zobowiązanie dłużnika - długu. W obrocie gospodarczym wierzycielem jest podmiot oczekujący na przychód środków pieniężnych od dłużnika.

Wierzytelność:
Przysługujące wierzycielowi uprawnienie do domagania się od dłużnika spełnienia świadczenia pieniężnego lub rzeczowego, w obrocie gospodarczym - wszelkie przewidywane przychody środków pieniężnych z różnych tytułów, np. wypłaconych zaliczek, sprzedaży produktów, wykonanych robót i usług, rozliczeń z budżetem, pracownikami. Powstanie wierzytelności poprzedza przypływ środków pieniężnych do podmiotu gospodarczego. Niektóre wierzytelności korzystają z przywileju pierwszeństwa zaspokojenia przed innymi wierzytelnościami (np. wierzytelność Skarbu Państwa) oraz z różnorodnych form zabezpieczenia i egzekucji.

Windykacja:
Pozasądowe lub sądowe dochodzenie własności, domaganie się czegoś na podstawie obowiązujących przepisów prawa. W praktyce bankowej windykacja ma szerokie znaczenie, któe obejmuje wszelkie pojmowane przez bank działania, mające na celu zwrot udzielonych kredytów.

Ogólne Terminy Przedawnienia

Zgodnie z artykułem 118 Kodeksu Cywilnego termin przedawnienia wynosi 10 lat, o ile przepis szczegółowy nie stanowi inaczej.
Przepis powyższy nie ma zastosowania, jeżeli przepisy szczególne przewidują inne terminy przedawnienia ( w praktyce terminy te wynoszą od 6 miesięcy do 10 lat ).

Ogólne terminy przedawnienia:

6 miesięcy dla:
- o naprawnienie szkody wynikłej z utraty lub uszkodzenia rzeczy wniesionych do hotelu lub podobnego zakładu;
- przewoźnika przeciwko innym przewoźnikom;
- spedytora przeciwko przewoźnikom i dalszym spedytorom;

12 miesięcy dla:
- właściciela i samoistnego posiadacza;
- właściciela i użytkownika;
- zastawcy i zastawnika;
- strony uprawnionej do zawarcia umowy przyrzeczonej oraz o naprawienie szkody;
- sprzedawcy o dopłatę różnicy ceny,  i kupujacego o zwrot tej różnicy;
- wynajmującego i najemcy;
- użyczającego i użytkownika;
- z umowy przewozu osób i rzeczy;
- z umowy spedycji;
- z umowy składu;
- odbiorcy przeciw przekazanemu, wynikajacych z przyjęcia przekazu;

2 lata dla:
- z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności gospodarczej;
- producenta i kontraktującego;
- wynikających z umowy o dzieło;
- wynikających ze stosunku rachunku bankowego;
- odsetki ustawowe bądź umowne;

3 lata dla:
- wieczystego użytkowania;
- z umowy ubezpieczenia;
- o naprawę szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym;

10 lat dla:
- stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu  lub orzeczeniem sądu polubownego, bądź wynikających z ugody zawartej przed sądem powszechnym lub polubownym;
- o naprawę szkody wynikłej ze zbrodni lub występku;

  Wróć do góry

Skontaktuj się z nami!

e-mail:
biuro@wertus-windykacja.pl

telefon:
+48 41 301 00 38

fax:
+48 41 301 00 29